-
- Tổng tiền thanh toán:
Tỳ hưu là gì? Ý nghĩa, cách phân biệt đực cái và cách chọn
Tỳ hưu là linh vật trong văn hóa dân gian Trung Hoa, tài liệu ghi nhận từ thời Hán, sau này vào Việt Nam qua trang sức và tượng phong thủy. Theo quan niệm dân gian, tỳ hưu gắn với ý giữ của, tích lũy, nên nhiều người kinh doanh chọn đeo trên tay hoặc bày nơi làm việc.
Chiếc vòng đá mắt hổ vàng nâu 12mm trong ảnh dưới gắn một charm tỳ hưu bạc mạ vàng (mặt treo nhỏ gắn trên vòng): con tỳ hưu nằm phục với bờm xoăn chạm nổi, ánh vàng của charm cùng tông với dải sáng vàng nâu chạy trên từng hạt đá.

Tỳ hưu là gì?
Tỳ hưu (pinyin: Pixiu) là linh vật văn hóa dân gian Trung Hoa, tạo hình đầu như kỳ lân, thân như sư tử hoặc gấu, có cánh, có sừng, miệng rộng thường ngậm đồng xu. Theo truyền thuyết, tỳ hưu ăn vào mà không nhả ra; hình tượng ấy là gốc của mọi ý nghĩa gắn với linh vật này.
Ở Việt Nam, tỳ hưu phong thủy có mặt ở cả hai dạng: tượng bày trong nhà và trang sức đeo trên người. Tại HADOSA, cùng một linh vật ấy có đủ dáng từ nhẫn bạc nam, mặt dây đá, charm gắn vòng cho tới tượng đá để bàn; vì vậy, việc đầu tiên bạn nên quyết định là mình sẽ đeo hay bày, rồi mới tới chuyện đực cái và chất liệu. Toàn bộ các dáng ấy mình gom trong bộ sưu tập tỳ hưu để bạn đối chiếu tạo hình trước khi đọc tiếp.
Tỳ hưu có ý nghĩa gì theo quan niệm dân gian?
Theo quan niệm dân gian, tỳ hưu gắn với ý giữ của, tích lũy, nên người kinh doanh chọn nhiều; dạng Tịch Tà một sừng, theo quan niệm, còn mang ý bảo hộ cho người mang. Từ hai ý ấy, tỳ hưu trở thành món quà quen thuộc dành cho đối tác và người thân làm ăn.
Đồng xu là chi tiết gắn liền với ý này: trên nhiều mẫu tỳ hưu, đồng xu được chạm ngay trên thân hoặc trong miệng, và nhiều người tin rằng chính hình ảnh giữ chặt ấy là lý do tỳ hưu được giới buôn bán chọn nhiều đến vậy. Ý giữ của, vì thế, không nằm ở lời truyền miệng mà nằm ngay trên món đồ bạn cầm trong tay.
Ý bảo hộ đi theo dạng Tịch Tà một sừng, theo quan niệm là dạng giữ điều không hay ở bên ngoài; số sừng của từng dạng mình so kỹ ở mục phân biệt bên dưới. Nếu bạn muốn gửi ý này vào một món quà, mặt dây là dạng hợp lý, vì mặt tỳ hưu cẩm thạch hay ruby đeo trước ngực, đi theo người nhận suốt ngày.
Quà tặng là ý thứ ba. Một mặt tỳ hưu nhỏ đeo cổ hay chiếc lắc tay bạc nam là kiểu quà dễ tặng vì người nhận dùng được ngay; dịp quen thuộc là khai trương, mở cửa hàng hay khi người thân bắt đầu một việc làm ăn mới. Nhiều dáng tỳ hưu phong thủy để bạn chọn làm quà nằm trong bộ sưu tập mình dẫn ở trên, xem trước sẽ dễ ướm cỡ với người nhận hơn.
Phân biệt tỳ hưu đực và cái, hai sừng và một sừng như thế nào?
Dân gian có nhiều cách phân biệt tỳ hưu đực cái; cách nhìn phổ biến là con đực đưa chân trái lên trước, con cái đưa chân phải lên trước. Còn số sừng chia tỳ hưu thành hai dạng: Thiên Lộc hai sừng và Tịch Tà một sừng, mỗi dạng mang một ý nghĩa riêng theo quan niệm.
Câu hỏi thường gặp nhất về tỳ hưu là con nào đực, con nào cái. Trên một con tỳ hưu bạc Thái 925 chạm tay, chân trước chỉ là một nét rất nhỏ so với bờm và cánh, nên bạn cần nhìn gần mới thấy con nào đưa chân nào lên; ngược lại, sừng nằm ngay đỉnh đầu, nhìn thẳng là đếm được. Vì vậy mình tách hai chuyện này thành hai phần dưới đây.
Đực và cái
Cách nhìn phổ biến dựa vào chân trước: con đưa chân trái lên trước được coi là đực, con đưa chân phải lên trước là cái. Một cách khác nhìn theo hướng quay đầu: đầu quay sang trái là đực, sang phải là cái. Mỗi nơi quen một kiểu và dân gian chưa bao giờ thống nhất, nên bạn đừng quá bận tâm khi hai người nói hai cách khác nhau.
Nếu bạn muốn đủ đôi, cách gọn nhất là chọn một cặp đã được làm thành đôi ngay từ đầu. Tại HADOSA có cặp tỳ hưu cẩm thạch để bàn dài hơn 40cm; đặt hai con cạnh nhau trên kệ, nhìn qua đã thấy chúng thuộc về nhau.
Trong trường hợp bạn chỉ đeo một con, dù là nhẫn, charm hay mặt tỳ hưu, mình khuyên chọn theo dáng mình thích và cỡ vừa với mình; đực hay cái khi đó không còn là điều phải cân nhắc.
Thiên Lộc hai sừng và Tịch Tà một sừng
Ngoài chuyện đực cái, tỳ hưu còn được chia theo số sừng trên đỉnh đầu:
| Dạng | Số sừng | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Thiên Lộc | Hai sừng | Theo quan niệm, gắn với tài lộc và sự tích lũy |
| Tịch Tà | Một sừng | Theo quan niệm, gắn với ý bảo hộ cho người mang |
Trên tượng đá để bàn, sừng được tạc rõ; trên charm nhỏ, chi tiết được thu gọn nên bạn cần nhìn gần hơn. Nếu chọn theo ý nghĩa, quà cho người làm ăn hợp dạng hai sừng, còn quà gửi gắm ý bảo hộ hợp dạng một sừng.
Nên chọn tỳ hưu chất liệu gì?
HADOSA có tỳ hưu bằng năm chất liệu chính: bạc Thái 925 nhiều mẫu nhất, cẩm thạch loại A và loại B, thạch anh tóc vàng, ruby, cùng thạch anh xanh và thạch anh trắng. Bạn chọn theo cách dùng: đeo hằng ngày thì bắt đầu từ bạc hoặc mặt đá nhỏ, bày thì xem tượng đá.
Trước khi so từng chất liệu, bạn để ý tấm thẻ nhỏ đi kèm mỗi mặt tỳ hưu cẩm thạch và mỗi mặt ruby: đó là thẻ kiểm định riêng của từng mặt. Với đá màu, tấm thẻ ấy cho bạn biết mình đang cầm loại đá gì và đã qua xử lý hay chưa, điều mà mắt thường khó tự kết luận. 100% sản phẩm tại HADOSA có giấy kiểm định của PNJ Lab (thẻ P-Lab) hoặc LIU Lab.
Tỳ hưu bạc Thái 925
Tỳ hưu bạc là dòng nhiều mẫu nhất tại HADOSA, gồm nhẫn bạc nam, charm treo, lắc tay và vòng đá phối charm bạc 925 gắn vòng. Với nhẫn nam, cả con tỳ hưu nằm trọn trên mặt nhẫn, nên bạn cho HADOSA biết cỡ ngón tay trước thì việc chọn mẫu sẽ nhanh hơn. Cả dòng đều để đeo hằng ngày, phần nhiều khoảng 0,5 đến 2,5 triệu đồng, bộ lắc và vòng đủ bộ tới khoảng 10 triệu đồng.

Tỳ hưu cẩm thạch
Tỳ hưu cẩm thạch có mặt cỡ nhỏ để đeo, nằm trong nhóm mặt dây chuyền cẩm thạch với giá từ khoảng 0,6 triệu đồng, và tượng cặp để bàn giá tới vài chục triệu đồng. Về chất đá, loại A là jadeite (cẩm thạch, dân chơi ngọc gọi là phỉ thúy) chưa qua xử lý; loại B là jadeite tự nhiên đã qua xử lý làm trong, đeo bền nhiều năm nếu bảo quản đúng cách. Đây là hai phân khúc khác nhau: loại A cho người muốn giữ lâu dài, loại B cho người thích nền đá trong đều với mức giá dễ chịu hơn. Với mặt cẩm thạch xanh, bạn sẽ gặp hai cách gọi của dân chơi ngọc là Xanh Lý (xanh tươi, sáng) và Đế Vương Lục (xanh sâu, đậm), cùng là cẩm thạch nhưng khác nhau ở độ đậm của màu. Nếu bạn đang tìm tỳ hưu ngọc bích thì lưu ý ngọc bích (nephrite) là loại ngọc khác với cẩm thạch (jadeite): tại HADOSA, ngọc bích hiện có ở dạng vòng chuỗi hạt mix charm tỳ hưu bạc hoặc vàng trong danh mục ngọc bích, còn con tỳ hưu tạc từ đá xanh thì nằm ở dòng cẩm thạch này; bạn hỏi rõ mẫu mình thích là loại A hay loại B trước khi chọn.
Tỳ hưu thạch anh tóc vàng
Tỳ hưu thạch anh tóc vàng tại HADOSA là tượng để bàn nặng khoảng 0,8 đến 0,9kg; cầm lên xoay nhẹ dưới ánh sáng là thấy các sợi vàng chạy trong lòng khối đá, mỗi khối một thế sợi riêng. Dạng này để bày, giá tới vài chục triệu đồng; các mẫu cùng chất đá nằm ở danh mục thạch anh tóc vàng.

Tỳ hưu ruby
Mặt tỳ hưu ruby mang sắc hồng tươi, đặt trên nền áo sẫm là nổi bật ngay, hợp với người muốn một điểm màu nhỏ nhưng rõ trên ngực áo. Dạng này đeo như mặt dây chuyền, giá khoảng 1,5 đến 2,8 triệu đồng; các mẫu ruby khác nằm trong bộ sưu tập ruby.

Tỳ hưu thạch anh xanh và thạch anh trắng
Tỳ hưu thạch anh xanh và thạch anh trắng được làm dạng xỏ vòng, có sẵn lỗ xỏ để luồn chung với chuỗi hạt đá; một bên sắc xanh dịu, một bên trắng trong. Giá khoảng 0,7 đến 1,4 triệu đồng; dòng trắng có bài riêng tỳ hưu thạch anh trắng nếu bạn muốn xem kỹ hơn.
Ngoài năm chất liệu trên, HADOSA còn có tỳ hưu hổ phách, mắt hổ và sapphire với số lượng ít.
Đeo tỳ hưu tay nào, đặt tỳ hưu ở đâu?
Theo quan niệm phổ biến, vòng và lắc tỳ hưu đeo ở tay trái; nhẫn và mặt dây thì để ý chiều của đầu tỳ hưu, mỗi dạng một chiều mình liệt kê ngay dưới. Tượng để bàn chọn theo không gian đặt, nơi sạch sẽ và dễ thấy như bàn làm việc, quầy thu ngân hoặc kệ phòng khách.
Cách đeo vòng, nhẫn và mặt dây
Bốn cách đeo phổ biến để bạn đối chiếu với mẫu đang có:
- Vòng và lắc: theo quan niệm phổ biến, đeo ở tay trái, đầu tỳ hưu hướng ra ngoài.
- Nhẫn: nhiều người tin rằng đầu tỳ hưu nên hướng về phía đầu ngón tay.
- Mặt dây: theo quan niệm, đeo sao cho đầu tỳ hưu hướng lên.
- Tỳ hưu xỏ vòng: luồn dây qua hai lỗ khoan sẵn trên thân, rồi đeo như vòng ở trên.
Con tỳ hưu đá mắt hổ trong ảnh dưới là dạng xỏ vòng: hai lỗ khoan xuyên qua thân, luồn dây qua là con vật nằm gọn giữa các hạt đá như một hạt chủ trên chuỗi.
Đá mắt hổ cho tông vàng nâu ấm; chất đá này mình đã viết kỹ ở bài đá mắt hổ là gì, còn các mẫu đang có nằm trong bài vòng tỳ hưu đá mắt hổ. Nếu bạn thích tông sẫm và trầm hơn thì xem thêm bài tỳ hưu thạch anh tóc đen.
Đặt tượng tỳ hưu ở đâu
Với tượng để bàn, mình chỉ bàn tới không gian đặt, và ba chỗ nêu ở trên có chung một điểm: chúng đều là nơi bạn ngồi hoặc đi qua mỗi ngày, tiện tay lau bụi. Ngoài ra còn hai điều rất thực tế: tượng thạch anh tóc vàng nặng tay nên cần mặt bàn phẳng và chắc, còn cặp tỳ hưu cẩm thạch cần mặt kệ đủ chiều ngang để hai con đứng cạnh nhau mà không chạm vào đồ khác.
Bảo quản tỳ hưu
Dù đeo hay bày, bốn ý bảo quản dưới đây dùng được cho mọi mẫu tỳ hưu:
- Tháo ra khi tắm và khi làm việc nặng.
- Tránh hóa chất, từ nước hoa cho tới các loại nước lau chùi trong nhà.
- Lau bằng khăn mềm sau mỗi lần đeo.
- Tỳ hưu bạc để lâu bị xỉn thì lau bằng khăn chuyên dụng, lau nhẹ phần mặt nổi là đủ.
Tỳ hưu hợp tuổi nào, mệnh nào?
Theo quan niệm ngũ hành, tỳ hưu hợp mệnh theo màu chất liệu: bạc và thạch anh trắng hợp Kim, Thủy; thạch anh tóc vàng hợp Thổ, Kim; cẩm thạch xanh hợp Mộc, Hỏa; ruby hợp Hỏa, Thổ. Về tuổi, dân gian chỉ có vài lưu ý dạng quan niệm, mình ghi ở cuối mục để bạn tự cân nhắc.
Các mẫu tỳ hưu phong thủy chia được thành từng nhóm màu theo chất liệu, mà cách chọn theo mệnh trong quan niệm ngũ hành cũng đi từ màu sắc, gồm mệnh cùng màu và mệnh được màu ấy tương sinh:
| Chất liệu | Màu | Mệnh gợi ý (theo quan niệm ngũ hành) |
|---|---|---|
| Bạc Thái 925, thạch anh trắng | Trắng, ánh bạc | Kim, Thủy |
| Thạch anh tóc vàng | Vàng | Thổ, Kim |
| Thạch anh xanh, cẩm thạch xanh | Xanh lục | Mộc, Hỏa |
| Ruby | Đỏ hồng | Hỏa, Thổ |
| Hổ phách, mắt hổ | Vàng nâu | Thổ, Kim |
Chiếc vòng mắt hổ ở ảnh mở bài là ví dụ dễ hình dung: hạt mắt hổ vàng nâu và charm tỳ hưu bạc mạ vàng cùng một tông vàng, nên theo bảng trên đều thuộc nhóm Thổ, Kim. Dù vậy, cùng một dòng đá vẫn có mẫu đậm, mẫu nhạt, nên quyết định cuối cùng hãy dựa vào màu bạn nhìn thấy trên chính mẫu định chọn.
Còn với câu hỏi tỳ hưu hợp tuổi nào, có quan niệm cho rằng người tuổi Dần, Tuất, Mão nên cân nhắc; phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ cũng thường được khuyên tạm chưa đeo. Mình ghi lại như dân gian vẫn truyền tai nhau, không tô đậm cũng không gạt đi; ai không theo quan niệm thì chọn theo sở thích và gu màu, không có quy tắc cấm nào cả.
Câu hỏi thường gặp về tỳ hưu
Sau khi chọn chất liệu và biết cách đeo, thường còn lại năm băn khoăn dưới đây.
Đeo tỳ hưu có cần khai quang không?
Tỳ hưu đeo trên người thì nhiều người không khai quang, vì trang sức theo tay bạn cả ngày, tiếp xúc bụi bẩn liên tục. Theo quan niệm phổ biến trong giới chơi linh vật, khai quang là nghi thức để linh vật "nhận chủ", chỉ áp dụng cho linh vật có mắt và thường chỉ làm với linh vật bày trong nhà, do thầy hoặc nơi thờ tự thực hiện và cần thông tin của người sở hữu. Có khai quang tượng để bàn hay không tùy niềm tin của bạn.
Tỳ hưu và thiềm thừ khác nhau thế nào?
Thiềm thừ là cóc ba chân ngồi trên đồng tiền, còn tỳ hưu là con thú bốn chân có sừng và có cánh, nhìn dáng là phân biệt được ngay. Theo quan niệm dân gian, thiềm thừ cũng gắn với tài lộc, nhưng khác ở cách dùng: thiềm thừ hầu như chỉ để bày, ít khi làm trang sức, còn tỳ hưu vừa bày được vừa đeo được.
Tỳ hưu có kỵ ai không?
Những lưu ý về tuổi Dần, Tuất, Mão, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ mình đã ghi ở mục hợp tuổi; ngoài ra, cũng theo quan niệm ấy, không nên để người lạ sờ vào miệng tỳ hưu. Nếu bạn muốn đeo tỳ hưu chung dây với mặt Phật bản mệnh 12 con giáp chọn theo tuổi, mình đã viết cách chọn ở bài riêng.
Tỳ hưu bị sứt hoặc gãy có sao không?
Theo quan niệm dân gian, tỳ hưu bị sứt hoặc gãy không phải là điềm xấu. Đá tự nhiên như cẩm thạch, thạch anh hay ruby có thể mẻ khi va đập mạnh, chỗ dễ mẻ là những phần mảnh như chóp sừng hay mép cánh; khi đó bạn có thể thay mẫu mới hoặc giữ lại làm kỷ niệm. Tỳ hưu bạc Thái 925 gãy chân hay đứt khoen thì hàn lại được.
Tỳ hưu giá bao nhiêu?
Tỳ hưu tại HADOSA có giá từ khoảng 0,5 triệu đồng cho mẫu bạc nhỏ tới vài chục triệu đồng cho tượng đá để bàn; khoảng giá của từng chất liệu mình đã ghi ở mục chọn chất liệu. Điều quyết định giá trong cùng một dáng là chất đá: đá trong hơn, ít sớ hơn, màu đều hơn hay khối lớn hơn thì giá cao hơn, nên hai con tỳ hưu cùng cỡ vẫn có thể chênh nhau đáng kể. Vì vậy, giá đúng của một mẫu chỉ có khi bạn hỏi HADOSA theo chính mẫu đó.
Nếu bạn đang cân nhắc một mẫu tỳ hưu cụ thể, hãy nhắn Zalo hoặc gọi 0981.427.229, mình sẽ gửi ảnh thật và cỡ của đúng chiếc đó, chụp rõ cả phần đầu và chân trước để bạn tự xem trước khi quyết định.
Hồ Văn Quý đến từ HADOSA. 🌐 hadosa.com | facebook.com/hadosaofficial
Sản phẩm liên quan
Tỳ Hưu Thạch anh tóc vàng 12x20mm 4A
780.000₫
1.040.000₫
Tỳ Hưu Thạch anh tóc vàng 12x20mm 4A
780.000₫
1.040.000₫
Mặt tỳ Hưu Ruby hồng tươi
Liên hệ
Mặt tỳ Hưu Ruby hồng tươi
Liên hệ
Mặt tỳ Hưu Ruby hồng tươi
Liên hệ
Vòng Tay Đá Thạch Anh Mắt Hổ Nâu Đỏ 12mm Mix Tỳ Hưu Bạc Mạ Vàng - HADOSA
740.000₫
1.510.000₫
Mặt Tỳ Ngọc Cẩm Thạch Xanh Lí
780.000₫
1.040.000₫
Mặt Tỳ Hưu Cẩm Thạch xanh lí 17mm
550.000₫
730.000₫
Mặt Tỳ Hưu Cẩm Thạch xanh lí 33mm
1.250.000₫
1.560.000₫
Tags:
lquan_ty-huu
